Як вучыцца па навуцы? Частка шостая: парады прафесара

Калі ў нас штосьці не атрымліваецца ў адукацыі, часта праблема не ў нас, а ў тым, як мы навучаемся. Так кажуць стваральнікі папулярнага курсу на Coursera “Вучымся вучыцца”. Эксперткі і эксперты ў матэматыцы, літаратуры, музыцы, спорту задаліся мэтай навучыць людзей новым метадам факусавацца і заганяць матэрыял глыбей у свой розум.

За час існавання ў ім зарэгістраваліся больш за тры з паловай мільёны чалавек, якія адзначаюць, што курс моцна змяніў іх падыходы да вучобы. Каб прайсці курс цалкам, зарэгіструйся на сайце, мы ж працягваем серыю канспектаў паводле яго.

Сёння распавядаем пра парады доктара Роберта Гамаша, якога назвалі адным з самых уплывовых навукоўцаў нашага часу. Ён працаваў у сферы міжнароднага абмена студэнтаў, а на момант размовы таксама быў дзейным прафесарам факультэта навке пра Зямлю. Цягам дзесяці гадоў ён быў дэканам факультэта акеанаграфіі Масачусэцкага ўніверсітэту і адначасова працягваў заставацца паспяховым навукоўцай. Ён тлумачыць судэнтам законы Ньютона з дапамогай свайго сабакі — цёзкі знакамітага вучонага. 

Апроч усяго гэтага, Гамаш дасканала валодае англійскай і французскай мовай. Другую мову ён вывучыў ужо пасля 30 гадоў, нягдедзячы на дзіслексію, на якую ён хварэе з дзяцінства і меў праблему з роднай англійскай мовай. Дык што ж ён параіў?

  1. Займацца прадметам, які вывучаеш, кожны дзень

Прафесар Гамаш не мае на ўвазе, што табе трэба шэсць гадзінаў гарбець над падручнікамі. Але кожны дзень варта хаця б 15 хвілін вылучаць на прадмет. Напрыклад, кожныя раз, калі прафесар прыязджае ў Францыю, першыя пару дзён ён з цяжкасцю падбірае неабходныя словы, а потым усё ідзе, як трэба. Ён адзначае, што тое самае адбываецца з ягонай англійскай, калі ён вяртаецца дадому. Выснова — трэба кожны дзень замацоўваць веды ў сваёй галаве, каб гэта стала для цябе нармальнай практыкай, хімія гэта ці замежная мова.

  1. Трэніраваць свой мозг

Чым больш ты будзеш трэніраваць свой мозг пэўнымі задачамі, тым лягчэй яны будуць табе давацца. Гэта працуе як з гуманітарнымі, так і з дакладнымі навукамі. Гэта могуць выкарыстоўваць людзі, далёкія ад навукі: каб засвоіць пэўную тэму, трэба чытаць дадатковыя рэсурсы, браць дадатковыя практыкаванні, задзейнічаць розныя каналы ўспрыняцця інфармацыі. 

  1. Калі сутыкаешся са сцяной, варта зрабіць перапынак

Калі ты доўга і марудна штосьці вывучаеш, варта даць мозгу крыху паветра. Невялікі перапынак на размовы з сябрамі ці прагулку можа прынесці больш карысці, чым ты думаеш. Нечаканыя рашэнні прыходзяць менавіта ў такія моманты! Так адбываецца, бо галава працягвае працаваць над праблемай у фонавым рэжыме. Можна пакідаць мяч аб сцяну, паглядзець не вельмі інтэлектуальны серыял альбо ўвогуле паспаць.

  1. Знайсці баланс

Свет працы і навукі — гэта як прафесійны спорт. Кожны дзень ты мусіш здзяйсняць штосьці, каб быць лепш за сваіх супернікаў. Гэта вельмі стрэсава, праца суткамі часта контрпрадуктыўна. Калі ты бавіш час з сям’ёй ці сябрамі, мозг раслабляецца, памяць асвяжаецца, і калі ты вяртаешся да працы, працаздольнасць павышаецца. Адпачынак таксама дазваляе “выпусціць пару” напружвання, якое назапасілася за час працы.

  1. Любіць сваю працу

Калі ты будзеш займацца любімай справай з поўнай аддачай, але не забываць ладзіць такія перапынкі, мозг будзе працаваць лепш, а поспех абавязкова прыйдзе. Баланс, працавітасць і добрая разрадка — вось крытэры поспеху, які вылучае Роберт Гамаш.


Ліка Юр’ева